كنت والتس كه نظریه‌پرداز اصلی نوواقع‌گرایی در روابط بین‌الملل است، در مقاله‌ای كه در كتاب گردآوری شده توسط جان ایكنبری (در ایران با نام تنها ابرقدرت ترجمه و چاپ شده است) نگاشته است، پیش‌بینی كرده بود كه سیاست بین‌الملل نمی‌تواند با وجود تنها یك ابرقدرت یكه تاز كه هیچ نیروی متوازن‌كننده‌ای در مقابل آن نیست پایدار مانده و دوام آورد.

دكتر نقیب‌زاده نسبت به افول قدرت آمریكا در نظام بین‌الملل بدبین است. او در گفت‌وگو با شهروند امروز تنها تغییر در نظام بین‌الملل را ظهور قدرت‌های چین و هند می‌داند، ولی در عین حال این استاد دانشگاه تهران تاكید می‌كند كه این كشورها راه طولانی در پیش دارند تا بتوانند در مقابل آمریكا صف‌آرایی كند.

نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل در مورد جهان پس از جنگ سرد و ساختار نظام بین‌الملل اجماع نظری ندارند، عده‌ای معتقدند كه جهان پس از جنگ سرد، جهانی تك‌قطبی است كه در آن ایالات متحده آمریكا یك ابرقدرت چهاربعدی محسوب می‌شود. برخی دیگر نیز بر این اعتقادند كه ساختار و پویش نظام بین‌الملل پس از جنگ سرد شكل تثبیت‌شده‌ای به خود نگرفت.

This interview elaborates on the applicability of Nye’s theory of “smart power” in the context of the Middle East and particularly Iran. The discussion further pushes the boundaries on how the current U.S policymakers should take into account soft and smart power towards Iran.

پزشکی: با سلام خدمت دکتر معینی علمداری و تشکر از این که وقت خودشان را در اختیار پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی قرار دادند گفتگوی خود را با زاویه دید ایشان نسبت به فلسفه سیاسی آغاز می­کنیم.

همان طور كه اجراي روابط بين‌الملل نسبت به گذشته سخت‌تر و تعيين كننده‌تر شده، مطالعه آن نيز پيچيده‌تر شده است. وقتي بحث از شيوه مطالعه مي‌شود بلافاصله از نظريه و نظريه‌هاي مختلف، دامنه و حوزه مطالعه، سطح تحليل و ابزار مطالعه در روابط بين‌الملل سخن به ميان مي‌آيد.

استراتژى اقتصادى ـ امنیتى ایالات‌متحده از آغاز جنگ سرد تا به حال، سیر نسبتا پیچیده‌اى داشته است. براى دولتمردان آمریکا همواره این نکته مفروض بوده که تحکیم هژمونى در عرصه بین‌الملل شدیدا تابع تحکیم هژمونى اقتصادى این کشور است. اگرچه هژمونى آمریکا یک کل به مفهوم گشتالتى است و نمى‌توان عناصر آن را کاملا مستقل از هم در نظر گرفت، اما اهمیت و تعیین‌کنندگى بیشتر برخى عناصر، انکارناپذیر است.

فرد هالیدی، تحلیلگر و کارشناس برجسته سیاسی انگلیس و استاد روابط بین الملل مدرسه اقتصاد لندن ، روز بیست و ششم آوریل در سن 64 سالگی بر اثر بیماری سرطان درگذشت

نظام سیاسی – امنیتی مبتنی بر" توازن قوا" در خلیج فارس کارآمدی لازم برای حفظ امنیت و ثبات درمنطقه به خصوص پس از سقوط رژیم بعثی عراق را ندارد . مبنای نظام توازن قوا بر بازی حاصل جمع صفر( بازی برد - باخت) و افزایش "قدرت نسبی" بازیگران رقیب است و لذا از درون آن تنش، بی اعتمادی و جنگ بیرون می آید.

نشست دو روزه امنيت هسته‌اي واشنگتن با حضور 40 رهبر جهان، كار خود را با صدور بيانيه‌اي پايان داد. باراك اوباما رئيس‌جمهور ايالات‌متحده به دنبال آن بود تا از رهگذر اين نشست سياست‌هاي هسته‌اي و امنيتي خود را با همراهي رهبران جهان با توان بيشتري دنبال كند و با برگزاری چنین اجلاس هایی ضمن عادی جلوه دادن بهره مندی کشورهای صنعتی از فناوری هسته ای، ورود به کلوپ هسته ای در سطح بین المللی را منوط به اجرای خواست ها و حرکت در راستای منافع مجموعه ای خاص جلوه گر نماید. 

امروزه با کوچک‌تر و پیچیده‌تر شدن جهان به واسطه رشد روزافزون وسایل ارتباط جمعی از قبیل اینترنت و ماهواره معادلات گذشته در تنظیم روابط بین کشورها تا حدود زیادی به هم خورده و جای خود را به معادلات جدیدی داده است؛ به گونه‌ای که به جای به کارگیری مستقیم زور، توجه قدرت‌ها به استفاده از قدرت نرم و ایجاد تغییرات از طریق مسالمت‌آمیز با به کارگیری شیوه‌های نوین مداخله در امور داخلی کشورها جلب شده است. علاوه بر این، در این دوران ....

هرمنوتيك(Hermeneutics) در تعريفى ابتدايى, علم تعبير, تفسير و تإويل, نام گرفته است. هرمنوتيك به معناى تعبير و تفسير براى دستيابى به معناست.(1) اين واژه در فارسى (زندآگاهى) نيز ترجمه شده...

استقلال و آزادی  دو بخش تشکیل دهندۀ دموکراسی هستند . ابتدا بازار های آزاد ایجاد می شوند، و زمینه را برای ظهور دموکراسی آماده می کنند.....

شکسپير مي‌گويد: «برخي انسانها بزرگ آفريده شده‌اند؛ برخي بزرگي را به دست مي‌آورند و بر گروهي، بزرگي ناخواسته سوار مي‌شود.» عرصه سياست در دو کانون انديشه و سياستمداري خلاصه مي‌شود. هرچند صاحبان انديشه عموماً در دايره متفاوتي از سياستمداران فعاليت مي‌کنند، اما سياستمداراني نيز هستند که انديشه هم توليد مي‌کنند و دو کانون انديشه و سياستمداري را در ميدان بزرگ‌تري گرد آورده‌اند.

كنت والتز تئوريسين مشهور آمريكايي و بنيانگذار مكتب نئورئاليسم در حوزه روابط بين الملل معتقد است كه در تئوري پردازي سياسي با دو طيف مختلف سروكار داريم: ۱- كساني كه در بسط و ارتقاء يك تئوري تلاش مي كنند ۲- انديشمنداني كه تئوري هاي سياسي غالب را در بوته نقد و تجزيه و تحليل قرار مي دهند و سهمي بسزا در فهم آن تئوري ايفا مي كنند. در اين راستا دكتر ابومحمد عسگرخاني را مي توان در طيف دوم انديشمندان روابط بين الملل قرار داد كما اين كه پروفسور ديويد هاگلند و ديويد كاكس تئوريسين هاي برجسته كانادايي و آمريكايي نيز نسبت به توانايي شاگرد خود (دكتر عسگرخاني) در تبيين و آناليز تئوري هاي روابط بين الملل اذعان دارند.

بحران اقتصادی جهانی از منظر عمق و گستره اثرگذاری بر تحولات نظام بین‌الملل بسیار حائز اهمیت است. برخی بر این باورند که وسعت امواج این بحران از 1930 بیشتر و فراگیرتر خواهد بود و این در حالی است که بسیاری، فرجامی زود هنگام را بر این بحران و تبعات آن متصور نیستند. کشورها بر حسب میزان اثرپذیری از بحران، دوره‌ای از افول و یا ظهور را در پیش روی خود دارند که این امر باعث ایجاد ماتریسی پیچیده در صحنه نظام بین‌الملل شده است.

موضوعی كه امروز می‌خواهم در مورد آن صحبت كنم «چگونگی تغییر جهان» است. از نظر من 30 سال اخیر، دوره‌ای هیجان‌انگیز در تاریخ جهان بوده است. سال 1978 من به عنوان كارآموز در موسسه تحقیقات امنیت ملی آمریكا (RAND) فعالیت می‌كردم.

تحول در روندهای سیاست خارجی هر کشوری تحت تاثیر محیط بین‌المللی قرار دارد. این امر در مورد آمریکا از جلوه‌های متفاوتی برخوردار است. جنگ آمریکا و اسپانیا (سال ۱۸۹۸) در حالی شکل گرفت که بین نخبگان اقتصادی و نظامی آن کشور توافق گردید که ضرورت‌های امنیت ملی آمریکا نیازمند عبور از انزواگرایی سال‌های ۱۸۲۳ تا ۱۸۹۸ می‌باشد.

ديدگاه سنتي درباره فرهنگ محدود به قالب هنرها، صنايع فرهنگي و ميراث تاريخي است. تعريف يونسكو علاوه بر موارد فوق‌الذكر موضوعاتي چون عكاسي، طراحي، معماري و ورزشي را نيز در برمي‌گيرد. در اين مقاله فرهنگ را در مفهومي موسع به كار گرفته و آن را در چارچوبي اجتماعي به معناي روش زندگي و شيوه متمايز ...

درست در زمانی که «باری بوزان» توجه جدی خود را به مفهوم نظم‌دهنده اصلى روابط بین‌الملل یعنى امنیت در درون مکتب واقع‌گرایى ـ نوواقعگرایی، معطوف کرد، رشته روابط بین‌الملل در دهه 1980 در معرض انتقادات شدیدی قرار گرفت. شاید این رشته توسعه نیافته...

دکتر صادق زيباکلام سال ها است که از عقب ماندگي علوم سياسي در ايران شکوه و ناله مي کند. او در اثبات اين عقب ماندگي، بر صغير و کبير مي تازد و حکومت و اپوزيسيون را يکجا به تيغ نقد مي نوازد. با اين حال زيباکلام قلت بضاعت نظري و سکون و رخوت عملي استادان علوم سياسي را علت اصلي عقب ماندگي علوم سياسي در ايران مي داند.

عقل متعارف و نظرات اكثر نخبگان علمى چنين استدلال مى‌كنند كه هدف اول هژمون بايد حفظ نظام حاكم بين‌المللى باشد، اما جهانى كه ما امروز در آن زندگى مى‌كنيم، چنين نيست. به هر طريق قابل تصور كه اندازه بگيريم درمى‌يابيم كه ايالات‌متحده در مقايسه با هر كشورى در طول تاريخ، سهم بيشترى از قدرت جهان را داراست. حال چه ايالات‌متحده آمريكا را همانند آنان كه سياست‌هايش را تاييد مى‌كنند، رهبر جهان بناميم...

فهم کانستراکتیویستی امور در اواخر دهه ۱۹۸۰ و با انتشار کتاب «جهانی که ما می‌سازیم»[۱] نوشته نیکلاس اونف (Nicolas Onuf) و کتاب «قواعد، هنجارها و تصمیمات»[۲] اثر فردریش کراتوچویل (Fredrich Kratochwil)، وارد مباحث علوم سیاسی و روابط بین‌الملل شد.

سخنان هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه در زمینۀ سیاست خارجی در شورای روابط خارجی در تاریخ  پانزدهم ژوئیه 2009 در واشنگتن دی سی

ما اذعان می کنیم،هماگونه که در هوکایدو تویاکو  و اجلاس های پیشین نیز چنین کردیم، که گسترش سلاح های کشتارجمعی   و وسایل حمل آنها همچنان به مثابه چالشی جهانی و خطری جدی برای امنیت بین المللی است. ما مصمم هستیم که از فرصت های فعلی و مسیر جدید برای تقویت اهداف مشترکمان در مورد عدم گسترش و خلع سلاح از طریق سیاست مؤثر خلع سلاح چند جانبه و تلاش های قاطعانه ملی استفاده کنیم. همه کشورها باید به تعهدات خود در خصوص کنترل تسلیحات، خلع سلاح و منع گسترش به طور کامل طبق پیمان های مرتبط بین المللی و توافق های چند جانبه عمل کنند.

بررسی مسائل مربوط به جنگ و ستیزش در روابط بین‌الملل به عنوان یک واقعیت تاریخی همواره بخش مهمی از مطالعات رشته روابط و سیاست بین‌الملل را تشکیل داده است.

جهان انتزاعي نظريه ها و جهان عيني سياست داراي روابط تنگاتنگي با هم هستند. ما به نظريه هايي نياز داريم تا بتوانيم از اطلاعاتي كه هر روزه ما را آماج خود قرار مي‌دهند، معنا استخراج كنيم. حتي سياستمداراني كه رابطه خوبي با نظريه ها ندارند...

اگرچه رئیس جمهور جدید آمریکا می‌خواهد پدیده‌ای[1] در تاریخ آن کشور باشد و اگرچه می‌کوشد تا در تعامل "کارگزار- ساختار"[2] در نظام ریاستی[3] کشورش، کارگزاری تغییر درانداز بوده و نظم بیش از نیم قرنه‌ی آن را درهم بریزد، چراکه تغییر اگر ساختاری نباشد تغییر نیست؛ لیکن سخن برسر این است که آیا ترجمان این خواست می‌تواند بدون یافتن راهی برای مواجهه با چالش‌های مبنایی آن، به تغییر بینجامد یا خیر؟

در دهه آخر قرن بیستم مفهوم تدبیر امور از پرده ابهام خارج گشت و کم‌کم در مرکز مباحث روز علوم اجتماعى قرار گرفت. این مفهوم به صورت مکرر اما با معانى و کاربردهاى کاملا متفاوت به‌کار رفته و شاید علت اصلى همگانى‌شدن این مفهوم، در این اواخر برخلاف مفهوم باریک بینانه حکومت، ظرفیت بالاى آن براى پوشش دادن دامنه وسیع‌ترى از سازمان‌ها و شبکه‌هایى باشد که در فرایند حکومت کردن مورد استفاده قرارمى‌گیرند...

دومين تغيير داخلى كاهش‌دهنده قدرت رشد سياسى ـ اقتصادى دولت، تمايل دستيابى به تكنولوژى برتر نظامى است يا آنچنان كه برخى از نويسندگان ناميده‌اند، قانون افزايش هزينه‌هاى جنگ است.سومين تغيير داخلى تضعيف‌كننده قدرت و ثروت يك كشور اين است كه به موازات مرفه‌تر شدن يك جامعه تمايل كلى بخش خصوصى و عمومى به مصرف، سريعتر از توليد ناخالص ملى رشد مى‌كند.

رابرت گیلپن در پيشگفتار به تئورى اقتصادى يا به عبارت بهتر به تئورى انتخاب عقلانى كه متكى بر رفتار نفع‌طلبانه شخصى برپايه سود و زيان يا هدف و وسيله است اشاره كرده و آن را با رويكرد جامعه‌شناسانه كه متمركز بر عوامل ساختارى و نهادى رفتار شخص است مقايسه مى‌كند و نتيجه مى‌گيرد كه...

تا پیش از انکه در سال ۱۹۵۴، اسنایدر و همکارانش طرح مفهومی خود را پیرامون «تصمیم‌گیری سیاست خارجی» ارائه کنند، [۱] روابط بین‌الملل در سیطره رویکرد واقع‌گرایی بود- که با تکیه بر دولت محوری، و ضرورت حفظ بقای دولت در محیط آنارشیک بین‌المللى، به عوامل داخلى صرفأ در حدی که به قدرت واحدهای سیاسى در معادلات بین‌المللى مربوط بود، اهمیت مى‌داد- و از این رو، دولت‌ها جعبه‌های سیاهى قلمداد می‌شدند که مهم نبود در درون آنها چه می‌گذرد، و آنچه که رفتار واحدها و تعاملات میان آنها را در نظام بین‌الملل شکل می‌داد، بیشتر به محیط خارجى برمی‌گشت.

گرامشي را در جنبش چپ، تنها با رزا لوکزامبورگ است که مي‌توان قياس کرد و از همين روست که حساب او را بايد جدا از کمونيسم روسي دانست و حتي به اعتقاد برخي کمونيست‌هاي ارتدوکس، او را در مسير انحراف از کمونيسم و لنينيسم تعريف کرد. لشک کولاکوفسکي، گرامشي را بديع‌ترين متفکر نسل کمونيست‌هاي پس از لنين مي‌داند که رابطه او با لنينيسم نيز همواره محل مجادله بوده و هست.

کتاب ژئوپولتیک نظام جهانی نوشته برنارد کوهن و ترجمه عباس کاردان است که به تازگی توسط موسسه ابرار معاصر تهران انتشار یافته است. در این قسمت فهرست کتاب و مقدمه آن جهت آشنایی بیشتر شما عزیزان آورده می شود.

مقاله ای تحت عنوان "چين و موازنه نرم در برابر هژموني ايالات متحده آمريكا در عرصه نظام بين الملل" از مدیریت وبلاگ در شماره شانزدهم فصلنامه پژوهشي راهبرد یاس داراي رتبه علمی - ترويجي در زمستان ۱۳۸۷ به چاپ رسید.صص ۲۹۸-۲۸۱. 

ثبات نظام بين المللي و تغيير آن هسته اصلي نظريه رژيم هاي بين المللي را تشكيل مي دهد. در اين مقاله به مباحثي همچون مباني شكل گيري رژيم هاي بين المللي، تعريف، مفاهيم رژيم هاي بين المللي و ... مي پردازيم.

نویسنده در این کتاب به تفصیل به فرآیند توزیع قدرت در جهان معاصر می‌پردازد و درسهایی از جابجایی دو قدرت بزرگ انگلستان و آمریکا در قرن گذشته و انتظاراتی را که از جابجایی سوم (ظهور دیگران) می‌توانیم داشته باشیم بازگو می‌کند.

متن حاضر بخشى از مصاحبه باکنت والتز است که توسط هرى کریسلر در موسسه مطالعات بین‌المللى دانشگاه کالیفرنیا و در چارچوب مجموعه «مصاحبه با تاریخ» این موسسه در تاریخ دهم فوریه سال ۲۰۰۳ صورت گرفته است.

در این مصاحبه که در روزنامه اعتماد به چاپ رسیده است، دکتر داود فیرحی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران و مدرس سیاست و حکومت در اسلام به تبیین وضعیت کنونی دانش علوم سیاسی در کشور می پردازد که مشروح آنرا در بخش زیر می آوریم:

در ميان نظريه‌پردازان معاصر سياسى کمتر متفکرى به اندازه ساموئل هانتينگتون در محيط فکرى کشور ما تاثيرگذار بوده است. البته اين تاثير در هياهوى انکار و حملا‌ت تبليغاتى عليه او مغفول مانده است..

ساموئل هانتینگتون واضح نظریه "برخورد تمدن ها" و استاد علوم سیاسی دانشگاه هاروارد در سن ۸۱ سالگی درگذشت.

ایده‌آل‌های دموکراسی و لیبرالیسم (کلاسیک) به سادگی، همراه با هم و در یک قالب کاملا هماهنگ ظاهر نمی‌شوند. طرفداران لیبرالیسم به‌منظور تضمین آزادی فردی بر ضرورت اعمال محدودیت‌های معین بر اقتدار دولت تاکید می‌کنند، و تمایل دارند با بدبینی به سیاست‌های دموکراتیک متمایل به گسترش قدرت دولت به قیمت ازدست رفتن «استقلال فردی» شهروندان بنگرند.