مقام ارشد ایالات متحده: اجازه دهید گفتگو را با ذکر خلاصه ای از رویدادهای امروز آغاز کنم، سپس چند نکته را بیان می کنم و پس از آن به پرسش های شما پاسخ خواهم داد.

ما امروز مجموعا 7.5 ساعت را در جلسات و دیدارهای مختلف با ایرانیان گذراندیم. ما نشست جامع صبح را کمی پس از ساعت 10 صبح آغاز کردیم. این جلسه در حدود سه ساعت طول کشید. دکتر سولانا به عنوان سرپرست هیات نمایندگان 1+5 اولین سخنران این جلسه بود؛ نماینده ایالات متحده پس از سولانا صحبت کرد؛ سپس دکتر جلیلی، سرپرست هیئت ایران سخنان خود را ایراد کرد و پس از او سایر نمایندگان 1+5 و سایر مدیران سیاسی صحبت کردند.

سپس ما برای صرف ناهار غیررسمی تنفسی داشتیم ما در حدود 45 دقیقه گفتگو و رایزنی های دوجانبه ای با جلیلی انجام دادیم. مکان صرف ناهار در اتاق پذیرایی کوچکی که کنار سالن کنفرانس مذاکرات اصلی قرار دارد، بود. طی چند ساعت بعد از زمان صرف ناهار ما جلسات متعدد مذاکره و گفتگو داشتیم. گفتگوهای انجام شده در این جلسات، هم در بین اعضای 1+5 و هم با ایرانیان، براحتی جریان یافت.

ما در بعدازظهر نیز یک جلسه کوتاه جامع داشتیم، و در ساعت 5:30 مذاکرات امروز پایان یافت. سولانا و جلیلی در یک کنفرانس مطبوعاتی شرکت کردند، که همگی شما آن را شنیده اید.

اجازه دهید اکنون به چند مورد از مهم ترین مسایل و موضوعات مورد بحث در جلسات امروز – حداقل از دیدگاه ما اشاره کنم. سخنان سولانا در کنفرانس مطبوعاتی دربرگیرنده بسیاری از مسائل مطرح شده در مذاکرات امروز بود. من می توانم بگویم که این مذاکرات دارای چهار زمینه بود: وحدت اعضای 1+5؛ تمرکز بر مسئله اتمی؛ فوریت این فرایند فشرده دیپلماتیک– و یا آن چیزی که ما امیدواریم یک فرایند فشرده دیپلماتیک باشد؛ و لزوم انجام اقداماتی عملی توسط ایران.

ما طی جلسات جامع، گفتگوهایی طولانی در مورد مسئله اتمی داشتیم. ما مجدداً بر موضع خود در مورد حق ایران برای دستیابی به انرژی هسته ای و در عین حال پایبندی آن کشور به وظایف و مسئولیت های ناشی از دستیابی به انرژی هسته ای تاکید کردیم. ما این دیدگاه خود را مطرح کردیم که از ایران می خواهیم تا برای آغاز روند جلب اعتماد به اهداف هسته ای خود و ایجاد شفافیت در برنامه های خود، گامهای عملی در راستای رفع نگرانی های جامعه بین المللی بردارد. ما بر نگرانی جدی خود در زمینه کشف یک مرکز مخفی غنی سازی در نزدیکی قم و اهمیت همکاری کامل ایران با IAEA و همانگونه که سولانا به خبرنگاران گفت، بازرسی IAEA از این مرکز طی چند هفته آینده، تاکید کردیم. من می دانم که محمد البرادعی، دبیرکل IAEA قرار است آخر این هفته به تهران برود تا جزییات این موارد را مشخص کند.

ما طی مذاکرات خود در جلسات جامع و در حاشیه این جلسات، و درگفتگوها و رایزنی های خود، که تا لحظاتی دیگر مجدداً درباره آن صحبت خواهم کرد، دربارۀ راکتور تحقیقاتی تهران نیز صحبت کردیم. اکنون به طور مختصر درباره پیشینه این راکتور برای شما توضیح خواهم داد. این یک راکتور تحقیقاتی است که چندین دهه است در تهران در حال فعالیت است و تحت نظارت و اقدامات ایمنی سختگیرانه IAEA ایزوتوپ های پزشکی تولید می کند. آخرین محموله سوخت برای این راکتور –اورانیوم با درجۀ غنای پایین، در حدود 19.75– در اوایل دهه 1990 توسط دولت آرژانتین به ایران تحویل داده شد، و این محموله حدوداً طی یک سال تا یک سال و نیم آینده تمام خواهد شد.

ایران چند ماه پیش از IAEA یک محموله جدید سوخت را برای این راکتور تحقیقاتی خود درخواست کرد. IAEA در این مورد با ما  و برخی دیگر از اعضا به مشورت پرداخت و در نهایت ایالات متحده و روسیه به اتفاق پیشنهادی را به IAEA ارائه کردند که IAEA این پیشنهاد را مبنی بر استفاده از ذخیره اورانیوم غنی شده با درصد پایین خود ایران به عنوان ماده خام برای سوخت مورد نیاز این راکتور، به عنوان پاسخ به ایرانی ها منتقل ساخت.

این امر به معنای گرفتن اورانیوم با درجۀ غنای پایین از ایران – در حدود 3.5 درصد – و غنی سازی آن تا 19.75 درصد در روسیه، است که اکنون روس ها به طور علنی اعلام کرده اند آمادگی انجام این کار را دارند، سپس تبدیل آن به سوخت مورد استفاده در راکتور با رعایت تدابیر ایمنی است که فرانسوی ها اکنون تایید کرده اند مایل به عهده دار شدن این بخش هستند. این موارد اصلی ترین جزییات ارائه شده در این پیشنهاد است. مزیت اصلی این پیشنهاد، در صورتی که اجرا شود، این است که این پیشنهاد ذخیره اورانیوم با درجۀ غنای پایین را درایران که خود منشاء تنش و نگرانی در خاورمیانه و جهان است به طور چشمگیری کاهش خواهد داد.

ایرانی ها طی مذاکرات امروز ما موافقت کردند که این پیشنهاد را به طور اصولی بپذیرند، و قرار است در 18 اکتبر به منظور تصمیم گیری درمورد جزئیات این پیشنهاد، یک جلسه در وین زیر نظر کارشناسان IAEA برگزار شود.

بر این اساس، دست کم از نظر ما، پیشنهاد ارایه شده توسط IAEA در زمینه راکتور تحقیقاتی می تواند یک مرحله میانی مثبت در مسیر کمک به اعتمادسازی باشد، و به این ترتیب ما دارای امکانات و فضای دیپلماسی بیشتری برای پیگیری پایبندی ایران به تعهدات خود در زمینه قطعنامه های شورای امنیت، NPT، و IAEA خواهیم بود، و خواهیم توانست به پرسش های اصولی بیشتری در ارتباط با برنامه اتمی ایران پاسخ دهیم.

از شما به سبب طول سخنان عذرخواهی می کنم، اما چند نکته را نیز در مورد مذاکرات حاشیه ای و جانبی با ایرانی ها باید بگویم.

این مذاکراتی مستقیم و شفاف بود. ما بر مواردی که در طی جلسات جامع بیان کرده بودیم، پای فشردیم؛ وتأکید کردیم که همۀ ما از برنامه اتمی ایران نگرانیم. مجدداً نیز بر لزوم برداشتن  گامهای عملی توسط ایران برای عمل به تعهدات و مسئولیت های بین المللی این کشور در راستای اعتمادسازی و اثبات این موضوع که برنامه اتمی این کشور صرفاً ماهیتی صلح آمیز دارد، تاکید ورزیدیم. در حالی که موضوع اصلی مورد بحث در این مذاکرات دوجانبه برنامه هسته ای ایران بود، گفتگوهای شفافی نیزدر مورد سایر مسائل مانند حقوق بشر داشتیم.

بنابر این در مجموع، من فکر می کنم موضوع برجسته و مهم اجلاس امروز این بود که ایران، که از ژوییه 2008 از مذاکره در مورد برنامه اتمی این کشور خودداری می کرد، امروز در اجلاسی که ایالات متحده نیز در آن شرکت کامل داشت، به مذاکره در مورد برنامه اتمی خود تن در داد. ما امروز مذاکراتی را آغاز کردیم. من دیروز نیز به شما گفتم که هیچ کس انتظار ندارد که مذاکرات یک روزه ما را به رفع نگرانی های بین المللی در مورد برنامه اتمی ایران قادر سازد، اما من فکر می کنم که امروز اولین مرحله در مسیری بود که قطعاً یک فرایند دشوار خواهد بود.

ما اکنون در مرحله ای قرار داریم که امیدواریم مرحله دیپلماسی فشرده باشد. این یک فرایند نامحدود نخواهد بود. همۀ ما به شکلی فعالانه اجرای آن گامهای عملی را که سولانا تشریح کرد، پیگیری خواهیم کرد.

به نقل از سایت وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا